„Tenth Avenue Freeze-Out” z płyty Born To Run

Praga 2025 (fot. Paweł Rost)

Pojechałem na klasowy zjazd. Trzydzieści lat. Mrugnięcie powieki, a twarze nie do poznania. Jadąc do miasta, w którym się urodziłem, myślałem o szczelnej, rozrastającej się grodzi lat, która stoi między nami. Szukałem w pamięci dobrych wspomnień. Obracałem je w głowie, ważąc, czy wystarczy ich, aby usypać most, który znowu nas połączy. Nie było we mnie wiary w sukces, ale jechałem, mozolnie połykając kilometry.

Myliłem się. Usypaliśmy promenadę rozświetloną blaskiem dawnej chwały. Każdy przemaszerował nią wśród salw śmiechu, uścisków i łez radości. To była nasza droga wstecz. Krótki spacer w kierunku świata, który odszedł, więc wydaje się lepszy. Lepszy, bo wielkie dylematy wyblakły. Złamane serca zrosły się i zakwitły gdzieś indziej. Straszne wyzwania straciły znaczenie i nie budzą już nad ranem skurczem żołądka. Pozostała tylko radość — i my, połączeni wielką chęcią życia w tamtym rytmie.
Ale to był tylko strzał defibrylatora. Wskrzesił nas na chwilę. Wystarczyło, żeby zachłysnąć się i otworzyć oczy. Dobre i to. Żegnając się nad ranem, odłączyliśmy respirator i każdy wrócił do swojego świata.

Popołudniowy jesienny spacer. Córka znienacka zadaje pytanie: Tato, co ty w życiu osiągnąłeś? Po długim namyśle opowiadam jej o starym, skołatanym sercu przyjaźni, które — na przekór kilku zawałom — nieustannie tłoczy świeżą krew w relacje z ludźmi, którzy są dla mnie ważni. Tak, to chyba to, Kochana – kończę w zamyśleniu.

TENTH AVENUE FREEZE-OUT (Dziesiąta Aleja Zamiera)* (przekład Agata Cienciała)

Tear drops on the city Bad Scooter searching for his groove
Seem like the whole world walking pretty
And you can't find the room to move
Well, everybody better move over, that's all
'Cause I'm running on the bad side and I got my back to the wall
Tenth Avenue freeze-out
Tenth Avenue freeze-out

Łzy w mieście**, Bad Scooter*** szuka swego rytmu
Wydaje się, że cały świat porusza się ładnie
A ty nie możesz znaleźć wolnego miejsca na ruch
Cóż, niech wszyscy lepiej się przesuną, i tyle****
Bo ja biegam po złej stronie i jestem przyparty o mur
Dziesiąta Aleja zamiera
Dziesiąta Aleja zamiera

Well, I was stranded in the jungle trying to take in all the heat they was giving
The night is dark but the sidewalk's bright and lined with the light of the living
From a tenement window a transistor blasts
Turn around the corner, things got real quiet real fast
I walked into a Tenth Avenue freeze-out
Tenth Avenue freeze-out

Utknąłem w dżungli próbując przyjąć cały jej żar*****
Noc jest ciemna lecz chodnik lśni i jest pełen światła życia
Z okien kamienic grzmi radio
Obróć się, a za rogiem bardzo szybko cichnie gwar
Wstąpiłem w Dziesiątą Aleję zamarłą
Dziesiątą Aleję zamarłą

And I'm all alone, I'm all alone
(And kid, you better get the picture)
And I'm on my own, I'm on my own
And I can't go home

I jestem całkiem sam, całkiem sam
(I dzieciaku, lepiej to zrozum)
I żyję sam, żyję sam
I nie mogę wrócić do domu

When the change was made uptown and the Big Man joined the band
From the coastline to the city, all the little pretties raise their hands
I'm gonna sit back right easy and laugh
When Scooter and the Big Man bust this city in half
With the Tenth Avenue freeze-out

Gdy zmiana nastąpiła w mieście i Big Man****** dołączył do zespołu
Od wybrzeża aż do miasta, wszystkie ślicznotki uniosły ręce
Usiądę wygodnie i będę się śmiał,
Gdy Scooter i Big Man rozwalą to miasto na pół
Zamarłą Dziesiątą Aleją

Tenth Avenue freeze-out
Tenth Avenue freeze-out
Tenth Avenue freeze
I'm talking 'bout a Tenth
Oh, nothing but a Tenth
I'm talking 'bout a Tenth
I'm talking bout a Tenth, Tenth, Tenth, Tenth, Tenth, Tenth, Tenth, Tenth
Tenth, Tenth, Tenth, Tenth, Tenth, I'm talking 'bout a
Tenth Avenue freeze-out

Dziesiąta Aleja zamiera
Dziesiąta Aleja zamiera
Dziesiąta Aleja zamiera
Mówię o Dziesiątej
Nic tylko Dziesiąta
Mówię o Dziesiątej …
Że Dziesiąta Aleja zamiera

Od tłumacza:

* “Freeze-out” może oznaczać kompletne zamrożenie, ale także (raczej wrogie) wykluczenie, bojkot, ignorowanie (osoby, grup, organizacji). Przy takiej dwuznaczności, przekład to zawsze jakiś kompromis – wybrałam zamrożenie, zamarcie jako tło do opisywanych wydarzeń (początki E-Street Band). W oryginale „freeze-out” to rzeczownik, u mnie czasownik – kolejny kompromis. Sam Springsteen z rozbrajającym uśmiechem powiedział kiedyś, że nie wie co to „10th Avenue Freez-out” i tym samym otworzył szerokie pole do interpretacji.
** 1975 rok był w Nowym Jorku czasem smutku z powodu kryzysu fiskalnego i dużego wzrostu przestępczości.
*** Nie jest tajemnicą, że pod tym pseudonimem kryje się tu sam Bruce Springsteen (nie tylko zgadzają się inicjały, ale wiele w tekście innych przesłanek sugerujących taką interpretację).
**** Możemy tu „wyczytać między liniami”, że szukający swojego „rytmu” i miejsca BS widzi dużą konkurencję na rynku muzycznym i każe się przesunąć innym żeby mógł… zabłysnąć ??
***** Oczywiście chodzi o dżunglę miejską.
****** Big Man czyli Clarence Clemons dołączył do zespołu Bruce’a Springsteena i został jego niepodważalnym filarem aż do swojej śmierci w 2011. Clarence i Bruce byli uosobieniem prawdziwej przyjaźni w świecie rock-and-rolla, czego zwiastunem stała się okładka albumu Born to Run.

• Poprzedni artykuł
• Następny artykuł